Verem (Tüberküloz)

0

Bulaşıcı hastalıklar içinde en ciddi olanıdır. Sinsi bir gelişme gösterdiğin­den, geç farkedilir. Erken teşhis edildi­ği takdirde tedavisi zor değildir. Özel­likle sık hastalanan, vücut dirençleri düşük kimselerde, alkol ve uyuşturucu kullananlarda, gece eğlencelerine düş­künlükten uykusuz kalanlarda, yeterli beslenemeyenlerde, güneşten ve temiz havadan mahrum yerlerde çalışanlarda vereme yakalanma riski oldukça yük­sektir. Keza, zayıf bünyeli ve asabi gençlerde -bilhassa kızlarda- bu hasta­lığa sık rastlanmaktadır. Tabiatta bir­çok tüberküloz basili bulunmakla bera­ber, bunlardan yalnız iki tanesi insanda hastalık yapabilmektedir.

Tüberküloz hastalığı,belirtilerine göre, üç devrede incelenir.

Birinci Devre

  • Tüberküloz basilleri girdikleri yerde küçük ve grimsi düğümcükler şeklinde iltihap oluştururlar. Bu iltihap düğümlerine “tüberkül” adı verilmek­tedir.
  • Gelişen iltihap düğümleri birleşe­rek daha geniş bir yer kaplarlar.
  • İlk yerleştikleri alanda iltihap dü­ğümleri meydana getirdikten sonra, basiller odak noktalarından çıkarak lenf damarları yoluyla lenf boğumları­na yerleşirler. Lenf boğumlarında da iltihap düğümleri meydana geldikten sonra birinci devre sona ermiş olur.

Belirtileri

  • İltihap düğümleri teşekkül ederken hastada genel bir yorgunluk, iştah­sızlık, vücut ateşinde 38 dereceye ka­dar yükselme, sırt ağrıları ve öksürük görülür.

DİKKAT: Bu belirtiler “soğuk al­gınlığı” zannedilerek ciddiye alınma­dığı takdirde; daha tehlikeli olan “ikin­ci devre” baş gösterir.

Ne Yapmalı?

  • Hassas ve zayıf bünyeliler bu tür belirtilerle karşılaştıkları zaman mutlaka bir doktora görünerek röntgen filmi çektirmelidirler. Zira, iltihap düğümle­ri (tüberküller) sadece röntgen filmin­de belli olurlar.

İkinci Devre

Birinci devrede hastalık ciddiye alınmadığı ve gerekli tedavi uygulan­madığı takdirde, vücut direncinin iyice düştüğü bir zamanda tüberküloz basilleri yerleştikleri bölgeyi ve lenf bo­ğumlarını terkederek bütün vücuda ya­yılırlar. Kan damarları ve lenf kanalla­rı yoluyla deri, kemik, eklemler, böb­rekler, bağırsaklar, gözler, beyin zarı gibi hassas bölgelere yerleşirler. Belir­tileri birinci devredekine benzer şekil­de kendisini gösterir.

Vücut direncinin gücüne bağlı ola­rak iltihap düğümleri ya iyileşip kireç­lenerek mevzi kalırlar ya da vücudu sarmaya devam ederek en tehlikeli olan üçüncü devreyi başlatırlar.

Üçüncü Devre

  • Grip ya da bronşiti andıran belir­tilerle başlar.
  • Yorgunluk, akşamları yükselen hafif ateş ve balgamlı öksürükle de­vam eder.
  • Halsizlik, iştahsızlık, kilo kaybı, gece terlemeleri üçüncü devrenin baş­ladığını belli eden kesin işaretlerdir.
  • Balgamlı öksürük, tüberküllerin akciğerlere geçtiğini gösterir. Bir ila otuz milim genişliğinde akciğerlerin köprücük kemiği altında kalan bölgesi­ne yerleşen iltihaplı basil düğümleri, bilahare birleşerek daha geniş alanlara yayılırlar.
  • Tüberküloz basilleri genellikle tek akciğerde yerleşirler. Ancak üçün­cü devrenin ilerlemesi halinde diğer akciğere de geçiş yaparak burayı da iş­gal ederler.

DİKKAT: Hastanın balgamlı ök­sürükleri başladığı zaman tüberküloz bulaşıcılık özelliği kazanır. Tüberkülo­za yakalandığı anlaşılan hasta mutlaka hastane tedavisi görmeli, eşi ve çocukları ile aynı odada yatmamalıdır.

Ne Yapmalı?

  • Çocuklarınıza daha birinci yaşın­da iken, hatta doktor uygun gördüğü taktirde ilk aylarda, verem (BCG) aşısı yaptırınız.
  • İlk belirtileri görülür görülmez hastaneye gidip röntgen filmi çekti­riniz ve “tüberkül deneyi” yaptırınız. Deneyde sonuç negatif çıktığı ve filim­de tüberkül varlığı tespit edildiği takdirde; doktor sizi yatıracak 4 ila 9 ay müddetle tedavi edecektir.
  • Hastane tedavisinden sonra sa­dece tehlikeli dönem atlatılmış olaca­ğından; tüberküloz basillerinin vücut­tan tamamen atılabilmesi için tedavi­nin evde devam etmesi gerekecektir. İki yıl müddetle ilâç ve sağlıklı bir bes­lenme uygulandığı takdirde vücuda yerleşmiş olan basiller tamamen etki­siz hale getirilir. Hastalık tekrarlamaz.
  • Ev tedavisi devam ederken, hasta sık sık temiz havaya çıkmalı; ruh sağ­lığı ve morali yerinde olmalıdır.

Eklemek İstedikleriniz