T.C. Sağlık Bakanlığı’nın Uyguladığı Aşı Programı

12

2. ay: Verem (BCG), Difteri, Tetanos, Boğmaca, (karma aşı) Çocuk felci (polio)

3. ay: Difteri, Boğmaca, Tetanos, Çocuk felci, Hepatit-B (sarılık aşısı)

4. ay: Difteri, Boğmaca, Tetanos, Çocuk felci, Hepatit-B

9. ay: Kızamık, Hepatit-B

16. ay: (3. aşıdan en az 1 yıl sonra) Difteri, Boğmaca, Te­tanos

İlköğretim 1. Sınıfta: Verem, Difteri (erişkin tipi), Teta­nos

İlköğretim 5. Sınıfta: Difteri(erişkin tipi) ve tetanos

Lise 1. Sınıfta: Tetanos

Verem aşısı(BCG aşısı): Sağlık ocağı ve verem savaş dis­panserlerinde ücretsiz olarak uygulanmaktadır.

İlk aşı, bebek 60 günlük olduğunda yapılır. Difteri -boğmaca-tetanos, çocuk felci aşıları ile birlikte yapılabilir. Daha sonra, ilkokul 1’nci ve 5’nci sınıfta ve lise 3’ncü sınıfta tek­rarlanır. Aşı sol omuz bölgesine yapılır.

Aşıdan sonra 3 gün banyo yapmamak gerekir. Aşıdan 2-6 hafta sonra aşı yerinde kırmızı renkli bir kabarıklık oluşur. Sonra burada bir yara oluşur ve bu yara kabuklanır. Bazen kabuk düşer ve yeniden oluşur. Yara 3’ncü ayın sonuna doğ­ru yerinde beyaz parlak bir iz bırakarak kaybolur. İlk aşıdan sonraki tekrarlarda bu yaranın iyileşmesi daha uzun sürer. Aşı yerinde oluşan bu yaranın tedavisi gerekmez. Temiz tut­mak yeterlidir. Bu amaçla bazen temiz, kuru bir gazlı bez ka­patmak gerekebilir.

Bazen verem aşısından sonra yaklaşık %1 sıklığında cilt altında apse veya sol boyun bölgesinde ve koltuk altı bölge­sinde lenf bezlerinde büyüme görülür. Önceleri sert olan bu iltihaplı lenf bezleri sonra yumuşar ve içinde irine benzer bir sıvı oluşur. Bu sıvı cerrahi olarak açılıp boşaltılabilir. Kendi haline bırakılırsa bir süre sonra dışarı açılarak boşalır. Teda­vi gerekmez. Genellikle 1 yıl içinde düzelir. Bu bölgenin baş­ka mikroplarla iltihaplanmasını önlemek için 2-3 gün arayla pansuman edilmesi yararlı olur.

Difteri-Tetanos-Boğmaca Aşısı (Karma Aşı)

Boğmaca aşısı 7 yaşın üzerindeki çocuklara yapılmaz. Difteri aşısı ise bu yaştan sonra erişkin dozunda uygulanır.

Tetanos aşısı her 10 yılda bir tekrarlanmalıdır. Ayrıca ha­milelik döneminde anne adayına tetanos aşısı yapılarak be­beğin tehlikeli bir hastalık olan yeni doğan tetanosundan ko­runması sağlanmış olur.

Karma aşı uygulanan yerde 12 saat sonra hafif şişlik, ağ­rı, kızarıklık gibi şikayetler olabilir. Bazen aşı yapılan yerde nohut yada fasulye büyüklüğünde elle dokunulunca katı ola­rak hissedilen bir kitle ele gelebilir ve aylarca devam edebilir. Endişeye gerek yoktur. Aşı içindeki maddelerin özelliğindendir. Zamanla kendiliğinden geçer. Karma aşı uygulanan çocukların yarısına yakınında 38 dereceyi geçen ateş görülür.

Aşıya bağlı ateş aşıdan sonraki 12 ile 24 saat içinde orta­ya çıkar ve en fazla 24 saat devam eder. Aşılamanın üzerin­den 24 saat geçtikten sonra başlayan ya da 24 saatten daha uzun süren bir ateş varsa bunun sebebini aşıya bağlamak doğru değildir. Nedenini bulmak ve tedavi ettirmek için dok­tora gidilmelidir.

Ateşe ilave olarak, kusma, dalgınlık, huzursuzluk gibi şi­kayetler de olabilir. Bu şikayetlerin en sık nedeni boğmaca aşısıdır. Piyasada satılan karma aşılardaki boğmaca aşısı asellüler tipte hazırlandığından bu tarz şikayetler çok daha az görülür.

DİKKAT: İlk karma aşı yapıldıktan sonraki 7 gün içinde ço­cukta aşağıdaki şikayetler görülürse bir sonraki aşılama ön­cesinde aşılama ekibine ve hekime bu durumu mutlaka bil­dirmek gerekir. Doktorun vereceği karara göre, karma aşı ye­rine, boğmaca aşısını ihtiva etmeyen, difteri-tetanos aşısı yapmak gerekebilir.

  • 40,5 derecenin üzerinde ateş
  • 4 saatten fazla, sebepsiz, aralıksız ağlama, çığlık atma
  • Sürekli çığlık atma ve ağlama nöbetleri
  • Ateşli veya ateşsiz havale geçirme
  • Bebekte şoka benzer bir durum ortaya çıkması

Sinir sistemini tutan ilerleyici tipte bir hastalığı olan ço­cuklarda boğmaca aşısı yapılmaz. Karma aşıya bağlı ateş şikayetini Önlemek için aşıdan 3-4 saat sonra başlayarak 36 saat boyunca 6 saat aralarla ateş düşürücü şurup veya fitiller kullanılması faydalı olur. Kullanılacak olan şurupların için­deki koruyucu maddelerin, karma aşı ile birlikte uygulanan çocuk felci aşısını etkileyip bozmaması için, ateş düşürücü şurup vermeye aşıdan 3-4 saat sonra başlamak daha uygundur. Çocuk felci aşısından 2 saat sonrasına kadar klorlu su, süt, anne sütü ve hazır mama vermek aynı nedenlerle uygun değildir.

Hepatit-B Aşısı

Sağlık ocaklarında ücretsiz olarak uygu­lanmaktadır.

Kızamık Aşısı

Kızamık aşısı olan çocukların % 10 kada­rında aşıdan sonraki 5’nci ile 12’nci günler arasında başlayan ve en fazla 5 gün süren ve bazen 39 dereceyi geçen bir ateş görülebilir. Bazen birkaç gün süren hafif bir döküntü de görülebilir. Eğer çocuk daha önce ateşli havale geçirmişse, ihti­yaten, aşıdan sonraki 4. günden sonra 1 hafta süreyle ateş düşürücü şuruplar kullanmak yararlı olabilir.