Evimizin Doktoru

Onur

Posted on 11. Oca, 2009 by admin in ÇOCUKTA PSİKOLOJİK GELİŞİM

Onur ya da eskilerin deyimiyle izzet-i nefis, insanın korunma is­teğine bağlı, benliğin farkına varılmasıyla oluşmuş bir duygudur. Benliğin tatminliğini veya memnuniyetsizliğini ifade eden çe­şitli biçimleri ve dereceleri vardır. Ölçülü ve makul derecesini biz izzet-i nefis, onur (L’amour-propre) deyimiyle veya şeref ve haysiyet (L’honneur) kelimesiyle ifade ediyoruz.

Başka insanların kendi hakkımızdaki düşüncelerinden etki­lenmek, övgüler karşısında güven, kötülemeler karşısında sakın­mak ve memnuniyetsizlik duymak her insan için doğal bir durumdur. Onur duygusu ileri toplumlar da yaşayan bireylerde da­im gelişmiş bir haldedir. İlkel kabilelerde yaşayanlar birçok töre­lere ve batıl inançlara esir oldukları için, kişiliklerine tam olarak sahip olamazlar ve onların güven duymaları ve memnuni­yetsizlikleri kişiliklerine yönelik etkilerden doğmaz. Daha çok kabileye, törelere ve inançlara yönelik etkilere bağlıdır.

Şeref ve haysiyet duygusu kişiliğimizle ilgili değerlere önem verilmesi arzusudur. Bu duygu bağlı olduğu değerlere göre çeşitli şekillerde belirebilir.

Aile şerefi, meslek şerefi, mensup olunan sosyal çevre şerefi ve nihayet milliyet şeref ve haysiyeti gibi birçok duygular vardır ki, bunların şekilleri ve dereceleri içinde yaşadığımız sosyal, si­yasal, dinî, ilmî ve ekonomik şartlara göre değişik olabilir.

Çocukta Onur

Ribot’nun belirttiğine göre, çocukta benlik duygusu başlangıçta kavgalarda ve oyunlarda sarfettiği fiziksel güce; sonraları özellik­le kız çocuklarında fiziğinin, elbiselerinin ve takılarının güzel­liklerine bağlı olur. Daha sonra ise çevresindeki eşyaların ve ki­şilerin değerlerine, şöhretlerine, servetlerine ve güçlerine bağlı bulunur. Stanley Hail ile Smith’in araştırmaları da bu gözlemle­ri doğrular mahiyettedir.

Övgülerden hoşlanmak ve yergilerden üzülmek duygusu, ço­cuklarda oldukça erken uyanan bir duygudur. Mensup olduğu sosyal çevreye ait şeref ve haysiyet endişesi ise küçük çocuklar­da enderdir ve daha çok ergenlik dönemlerinde ortaya çıkar.

Arkadaş, sınıf ve grup gayreti ilk gençlik dönemlerinde bazen aşırı bir şekilde görülür. Orta dereceli okullarda, lise ve dengi okullarda ve gençler arasında yapılan her türlü toplantılarda bu duygunun çok güçlü bir şekilde kendini gösterdiğine rastlanır.

Eğitim Yöntemleri

1) Çocuğun onurunu bir yardımcı olarak kullanınız. Çocuğun onurunu okşayanlar onun sevgisini kazanırlar. Bu kazanç eği­timci için güç sağlar. Kötü eğilimlere, yalan ve olumsuz davranışlara çocuğun onuru okşanarak karşı konulabilir.

2) Çocuğun onurunu korurken ve geliştirirken ve onu bir telkin aracı olarak kullanırken aşırıya kaçmaktan kaçınınız. Çocuk kendisine sağladığınız güvene layık olmak ve onu haklı gös­termek ihtiyacını her zaman hissetmelidir.

3) Çocukta mensup olduğu sosyal çevre, meslek ve diğer gruplar için şeref ve haysiyet duygusunu korumaya çalışarak, her mesleğe ve sosyal çevreye saygı duymayı aşılayınız. Grup bencilliğinin bazen bireysel bencillikten daha tehlikeli sonuçlar doğurabileceğini eğitimciler her zaman gözönünde bulundurmalıdırlar.