Okul Öncesi Dönem (1-6 Yaş)

1

Çocuk, 1-3 yılları arasında tam olarak canlı cansız ayırımı yapamaz. Her şeyi kendisine göre yorumlar, yani “ben mer­kezli” bir kişiliğe sahiptir. Kendisi canlı olduğuna göre her şey canlıdır. Oyuncak atıyla canlı imiş gibi konuşur. Varlıkla­rı gruplara ayıramaz. İlişkisiz nesneleri, kavramları ve fikirle­ri bütünleştirir. Her şey arasında her türlü ilişki kurabilir. Mantıklı kıyaslama yapamaz. 3-6 yaş çocuğuna “Ay canlı mı cansız mı?” diye sorduğunuz zaman, “Canlı tabi,” der. “Ne­den canlı?” sorusuna, “Çünkü biz de canlıyız,” cevabını vere­bilir. “Ay büyür mü” deseniz, “Büyür tabi,” der. “Onu büyü­ten nedir?” sorusuna cevabı, “Bulutlar” veya “Yıldızlar” ola­bilir.

Hayal dünyası ile gerçek dünya arasındaki ayırım net de­ğildir. Rüya ile gerçeği birbirinden ayıramaz. Rüyasını ger­çekten yaşamış gibi anlatır. Hayalinden geçen şeylerin gerçek olacağına inanır. Kıskandığı kardeşinin hastalanmasını veya ölmesini hayal etse, kardeşi hastalandığı veya öldüğü zaman aklından geçirdiği için bunun gerçekleştiğine inanır, büyük bir suçluluk duyar, ruh sağlığı bozulur.

Ana okulu çocuğunun zihinsel yeteneği mantık yürütecek olgunlukta değildir. Buna Piaget’in değimiyle “işlem öncesi dönem” diyoruz. İşlemleri geriye çeviremez. Çocuğun gözü önünde aynı uzunluk ve genişlikte iki bardağı su ile doldur-sanız, iki bardaktaki su miktarının eşit olduğunu kabul ede­cektir. Ancak, yine çocuğun gözü önünde bardaklardan biri­nin içindeki suyu boyu daha uzun dar bir bardağın içine bo­şalttıktan sonra hangi bardakta daha fazla su olduğunu sor­sanız ince uzun bardaktaki suyun daha fazla olduğunu söy­leyecektir. Burada çocuk görsel etkinin altında kalmakta, su seviyesinin yüksekliğine aldanmakta, işlemi zihinden geriye döndürerek uzun bardaktaki su miktarının kalın bardaktaki su miktarıyla aynı olduğunu düşünememektedir.

Yine işlem öncesi dönemde çocuk değişmezlik prensibini anlayamaz. Aynı ağırlıkta ve aynı renkte iki parça oyun ha­murunu yuvarlayıp top haline getirdikten sonra çocuğun göz­leri önünde terazinin iki kefesine koyduğunuz zaman bunla­rın eşit ağırlıkta olduğunu kabul eder. Terazi kefelerinden al­dığınız hamur toplardan birini yassılaştırıp uzattıktan ve top şeklindeki hamur parçasının yanına koyduktan sonra, “Bu iki parçadan hangisi daha ağır?” diye sorsanız, 3-6 yaş çocu­ğu yassılaştırıp boyunu uzattığınız hamur parçasının daha ağır olduğunu söyleyecektir.

Eklemek İstedikleriniz