Ek Besinlere Ne zaman Geçilir?

2
ek_besinlere_gecis_ipuclari

Bebekler ilk 6 ay sadece ve sadece anne sütü ile beslen­meli, ek gıdalara 6. aydan sonra başlanmalıdır. Bir anne günde en fazla 750-900 cc civarında süt üretebilir ve bu miktar, artık 6. aydan sonra, bebeğin ihtiyaçlarını karşıla­makta yetersiz kalmaya başlar. Ek gıdalar çocuğu değişik tatlara alıştıran, ileri yaşlar için onlara yeme alışkanlığı ka­zandıran, besin değeri yüksek, allerji yapma özelliği az besin­lerden seçilir.

Ek gıdaları kaşık ya da bardakla vermeye çalışmak, bebe­ği kaşıkla yemeye ve bardak kullanmaya alıştırmak yönün­den yararlıdır. İlk defa verilecek bir ek gıda, bebek aç iken de­nenmelidir. Ek besinlere az miktarlarla başlamalı, bebeğin yeme durumuna göre yavaş yavaş artırılmalıdır. İleride ye­mek seçme problemi çıkmaması için çocuğun sevmediği yi­yecekleri vermekte ısrar etmemeli, bir süre sonra tekrar dene­melidir.

Ek gıdaya ilk kez başlandığında bir çeşitle başlamalı, bir hafta sonra başka bir çeşide geçilmelidir. Birer hafta ara ile çeşit değişimine gidildiğinde allerji, ishal gibi belirtiler ortaya çıkarsa bunun hangi gıdadan olduğu kolayca anlaşılabilir. Şi­kayet yoksa bir diğer ek gıdaya geçilebilir. Yeni verilen çeşidin allerji ve ishal yapıp yapmadığına dikkat edilmeli, allerji varsa bu gıda kesilmeli, daha önce denenmiş bir çeşide geçil­meli, birkaç gün içinde düzelme olmazsa doktora müracaat edilmelidir.

Bebeğin yiyeceklerini hazırlarken temizlik kurallarına dik­kat edilmelidir.

Meyve suları: Meyve suları ilk verilecek ek gıdalardır. El­ma, şeftali, kayısı, mandalina, portakal, havuç, domates suyu taze olarak hazırlanır. Önce 2-3 tatlı kaşığı verilerek başlanır. Yavaş yavaş artırılarak 10 gün içinde 1-2 kahve fincanı ve­rilebilir. Meyve sularına başlandıktan 3 hafta sonra meyvele­rin püreleri de verilebilir. Çilek, kayısı, şeftali gibi yumuşak meyveler çatalla ezilerek püre haline getirilebilir. Elma gibi meyveler ise cam rendeden geçirilerek püre elde edilir. Muz çatalla ezilir. Suyu az olduğundan, gerekirse içine biraz süt, portakal veya elma suyu ilave edilerek bebeğin daha kolay yemesi sağlanır. Karışık beslenen bebeklerde 3. aydan sonra başlanabilir.

Sebze çorbaları ve püreleri : Karışık beslenen bebeklere 4-5 aylık olunca, doğal beslenen bebeklere (sadece anne sü­tü alan bebekler) 6 aylık olunca sebze çorbası vermeye baş­lanabilir. Önce 1 -2 tatlı kaşığı verilir, sonra yavaş yavaş artı­rılarak sebze çorbası ile 1 öğün yapılabilir. Sebze çorbası ha­zırlanırken genellikle patates, havuç, ıspanak, kabak, doma­tes gibi sebzeler ile pirinç ve irmik gibi tahıllar kullanılır.

Birinci hafta: 1,5 çay bardağı su, 1 orta boy havuç, 1 or­ta boy patates, çok az tuz atılarak düdüklü tencerede 15-20 dakika pişirilir. Sebzeleri hiç ezmeden tel süzgeç ile suyu sü­zülür. Elde edilen suyun içine 1 tatlı kaşığı pirinç veya irmik katılarak 5 dakika daha pişirilir ve soğutulduktan sonra ço­cuğa verilir.

İkinci hafta: 1,5 çay bardağı su, 1 orta boy havuç, 1 orta boy patates, 1 yemek kaşığı pirinç veya irmik, çok az tuz ka­tılarak pişirilir sonra tel süzgeçten veya blendırdan geçirilerek elde edilen püre çocuğa yedirilir.

Üçüncü hafta: 1,5 çay bardağı su, 1 orta boy havuç, 1 or­ta boy patates, 1 yemek kaşığı pirinç unu veya irmik içine her gün bir yenisi eklenerek kabak, domates, enginar, karnıba-har, bezelye, ıspanak gibi sebzeler ilave edilerek, çocuğa yedi­rilir.

Dördüncü hafta: Yukarıdaki şekilde hazırlanan püreye 1 tatlı kaşığı tereyağı veya sıvı yağ katılır. Arzu edilirse lezzet vermesi için 1 tatlı kaşığı kıyma veya 1 -2 parça kuşbaşı et ilave edilebilir. Ispanak, pancar, şalgam gibi yiyecekler nitrat ihtiva ederler. Bekletildiği zaman nitrat miktarı artacağından, piştikten sonra bekletilmeden bebeğe verilmelidir.

Yoğurtlu sebze çorbası: 1 kepçe yoğurt, 1 patates, 1 ye­mek kaşığı un, 1 yemek kaşığı sıvı yağ, az tuz kullanılır. Ge­rekirse evde bulunan diğer sebzelerden de katılabilir. Yoğurt tencereye konulur. Buğday unu yoğurt içinde eritilir. Az mik­tar su ile sulandırılır. Sebzeler içine doğranır. Tuz ve yağ ila­ve edilerek pişirilir.

Sütlü çorba: Tencereye 1 çay bardağı süt konulur. 1 ye­mek kaşığı buğday unu, yarım çay bardağı domates ezmesi ya da suyu katılıp yavaş ateşte pişirilir, sıvı yağ ilave edilerek bebeğe verilir.

Muhallebi: Muhallebiye karışık beslenen bebeklerde 5′inci aydan, doğal beslenen bebeklerde 6′ncı aydan itibaren başlanır. Genellikle akşam öğünü olarak verilir.

1 çay bardağı süt, 1 tatlı kaşığı pirinç unu ve 1 tatlı kaşı­ğı şeker kullanılır. Önce soğuk sütün bir kısmı ile pirinç unu iyice ezilir. Böylece pişerken pirinç ununun topaklaşması ön­lenmiş olur.

Süt ve pirinç unu pişirilip ateşten indirildikten sonra ılı­ması beklenir, içine şeker katılır. Süt ve şekerin birlikte pişi­rilmeleri halinde sütteki proteinler bozulacağı için şeker mutlaka süt piştikten sonra ilave edilmelidir. Kabızlık sorunu olan bebeklerde muhallebiye 1 çay kaşığı sıvı yağ ilave etmek fayda sağlayabilir.

Yüksek kalorili muhallebi: Kilo alamayan, büyüme ve gelişme geriliği olan bebekler için, 1 su bardağı süt, 1 silme yemek kaşığı pirinç unu, 1 silme yemek kaşığı toz şeker ile hazırlanan muhallebiye, 1 yemek kaşığı sıvı yağ katılarak sü­te göre, 2 misli fazla kalori ihtiva eden bir gıda hazırlanmış olur. Anneler doktora danıştıktan sonra bu yüksek kalorili mu­hallebiyi bebeklerine yedirebilirler.

Yoğurt: Yoğurt sade olarak verilebildiği gibi içine meyve püresi de katılabilir. Çocuk için taze olarak hazırlanması ter­cih edilir.

Kahvaltı: 6′ncı aydan itibaren kahvaltıya başlanabilir. Kahvaltıda süt, peynir, reçel, pekmez, bisküvi, kraker, ekmek gibi yiyecekler kullanılır. İlk kahvaltıda su içinde 5-6 saat bı­rakılarak tuzu çıkarılmış peynir, reçel ve bisküvi, süt içinde çatalla ezilir. Önce 1-2 tatlı kaşığı verilerek başlanır sonra miktarı yavaş yavaş artırılır. Kahvaltıya 1 tatlı kaşığı tereya­ğı da ilave edilebilir. Allerji yapma ihtimaline karşı, bal 1 ya­şından önce verilmemelidir.

Yukarıda bahsedilen gıdaları bebek isterse birbirine karış­tırmadan ayrı ayrı yiyebilir. Çocuğun bisküvi ve kraker gibi ağızda kolay eriyen besinleri yemesi katı gıdalara alışmasını kolaylaştırabilir.

Köfte ve kıyma: Bebek 6 -7 aylık olunca köfte ve kıyma vermeye başlanabilir. Köfte, yağsız ve sinirsiz yerinden çift çekilerek elde edilen dana kıymasına az miktarda ufalanmış ekmek ve tuz ilave edilerek hazırlanır. Köfteler, yağsız tavada veya ızgarada pişirilir. Ama köftelere baharat katılmaz.

Balık ve tavuk: Bebek 6-7 aylık olunca, haşlanmış veya ızgarada pişirilmiş olarak balık verilebilir. Balık kılçıklarının, iyice ayıklanmış olmasına dikkat edilmelidir. Tavuk eti gerek görülürse ilk günlerde kıyma makinesinden geçirilebilir. Ça­talla ezerek vermekte mümkündür. Tavuğun but gibi yumu­şak kısımları tercih edilmelidir.

Karaciğer: 8′inci aydan itibaren verilebilir. Dana veya ku­zu karaciğeri yıkanır, üzerindeki zar çıkarıldıktan sonra suda haşlanarak veya yağsız tavada pişirilerek rendelenir veya blendırda püre haline getirilir. Sade olarak veya sebze pürele­ri içine katılarak verilebilir. 1-2 tatlı kaşığı verilerek başlanır, 5-6 tatlı kaşığına kadar çıkılabilir. Haftada 1 defa yeterlidir.

Tahıllı çorbalar: Bebek 8-9 aylık olunca tahıllı çorbalar verilmeye başlanabilir. Mercimek, yoğurtlu yayla çorbası, acı­sız tarhana çorbaları öğle ve akşam öğünlerinde verilebilir.

Yumurta: Bebek 9 aylık olduktan sonra yumurta vermeye başlanabilir. Yumurta 10-12 dakika kaynar suda haşlanır. Yumurtanın akı ve sarısı katılaşmış olmalıdır. İlk gün sarısın­dan 1 çay kaşığı verilir. Sonraki günlerde yavaş yavaş arttırı­larak 10 gün sonra tam bir yumurta sarısı verilebilir.