Çocukta İhtiras

1

Düşünsel, kazanılmış veya karışık olan çocuk eğilimlerinin, aca­ba ihtiras kavramına girecek derecede aşırılık göstermesi müm­kün müdür?

İhtirasın düşünce gelişimiyle birlikte ortaya çıktığı dikkate alınırsa çocukta ihtiraslı hareketlere rastlanma ihtimali azdır. Gerçekten de çok ender istisnalar hâriç bırakılacak olursa çocu­ğun genel olarak ihtirasa yabancı olduğunu gözlemler doğrulamıştır.

Ancak çeşitli yaşlarda bir veya birkaç eğilimin daha fazla ge­liştiğine rastlamak mümkündür.

Aynı şekilde genel anlayışların tersine ergenlik çağında bile tam anlamıyla ihtiras yoktur denebilir. Çünkü bu çağın asıl özel­liği duyarlılığın kaynaşması, isteklerin irtibatsızlığı ve zevklerdeki anlayışlardaki sürekli değişimdir.

Zamanla bu irtibatsızlık azalır. Genç insan bedensel gelişimi­ni tamamladıkça ruhsal kararsızlık da kaybolur. İşte bu zaman­dan itibaren fert ihtirasa yetenekli olur ki, bu dönem de yetiş­kinlik yaşıdır.

Eğitim Yöntemleri

İhtiras, çocuklardan çok, yetişkin insanlarda uyanma ihtimalin­de bulunması yönüyle bu konudaki eğitim yöntemeleri, çocuk­lar hakkında birer engelleyici önlemler şeklinde olabilir. Yetiş­kinler için de kendi kendine telkin şeklinde olması gerekir. Bu durumda çocuklar için eğitimcilere şu tavsiyelerde bulunabilir:

İhtiraslar, isteklerden doğduğu için, çocuklarda çeşitli istek­lerin nasıl geliştiğini dikkatle izleyiniz.

Olumsuz kalıtımlara sahip olduklarını bildiğiniz çocuklar hakkındaki dikkatiniz daha yoğun olmalıdır. Alkolik bir ba­banın çocuğu içkiden çekinme hususunda daha ciddi dikka­te muhtaçtır. Genellikle ırsî olan cinsel ihtiraslar hakkında da bu şekilde dikkat gerektirir.

Yetişkinler hakkında da şu öneriler önemlidir:

Ortaya çıkmış bir ihtirası yok etmeye veya zararsız bir konu­ya yöneltmeye çalışmalıdır. Çalışmak, ihtirasların en büyük düşmanıdır. İnsan, kendisine masum ve temiz heyecanlar icat ederse, örneğin bahçe işleri, tarım, kolleksiyon merakla­rı, çeşitli deneyler, bilimsel araştırmalar gibi uğraşlarla tehli­keli ihtiraslardan kurtulabilir.

İhtirasla mücadele için ihtiras konusu olan kişiyi veya olgu­yu yargılamak, o konuda zekâyı uyandırmak, eleştiri düşün­cesini harekete geçirmek, bazen çok iyi sonuçlar verebilir.

İhtiras tatmin edildikçe güçlenir. Bunun için onu mümkün mertebe tatmin etmemek gerekir. Örneğin sigara tiryakisi si­garadan; ayyaş içkiden kaçındıkça ihtiras azalır. Aynı şekilde aşk ihtirası bile uzun bir ayrılık veya bilinçli bir unutmayla yok olabilir. Bu konuda izlenilecek yol, “Alışkanlık” bölü­münde söylediklerimiz gibi, kötü alışkanlıklarla mücadele edilecek yol gibidir.

Eklemek İstedikleriniz