Ayhali Nedir?

0

Ergenliğe adım atan her genç kızda yumurtalıklar dişi üreme hücresi (yumurta) imâl etmeye başlar. Aynı zamanda yumurtalıkta salgılanan bir hormon vasıtası ile aybaşı kanamaları ortaya çıkar. ilk aylıali kanını gören genç bir kız, telaşa kapılır. Bir korku ve panik psikolojisi yaşar. Anne ve babanın yüzüne bakmaktan utanır. Hırçınlaşır, her söze alınır. Ağlamak için âdeta bahane arar.

Bilgi sahibi, anlayışlı bir anne, kızındaki bu değişikliğin sebebini derhal keşfeder. Ona bir arkadaş gibi yaklaşır. Kendisinin de bir zamanlar aynı duyguları yaşadığını söyleyerek teselli eder. Bunun utanılacak bir şey olmadığını, genç kızlığın bir işareti sayıldığını ve Allah tarafından verildiğini izah etmelidir.

Aybaşı kanı, zannedildiği gibi pis bir kan değildir. Normal vücut kanından farklı bir sıvıdır. Yumurtalıklar yumurta yapmaya başlayınca, fallop borusuna (yumurta kanalına) olgun bir “dişi üreme hücresi” bırakırken aynı zamanda rahim iç duvarındaki kırmızı kan damarlarına hormon salgılanır. Kana karışan hormonlar kan damarlarını genişletir. Genişleyen damarlar bolca kan alırlar. Kanlanan damarlarıyla rahim iç zarı kızıl bir sünger görünümü kazanır. Ayrıca rahim içine döl suyu ile plasentayı oluşturacak salgılar gönderilir. Fallop borusuna inen olgun yumurta, bir erkek hücresi (sperm) ile karşılaşıp döllenemez ise, rahim iç zarı çözülerek yıkılır. Bu arada yumurta da eriyerek özelliğini kaybeder. Çözülüp dağılan süngerimsi rahim iç zarı, içersindeki kanla birlikte rahimden dışarı çıkar.

Kısacası, aybaşı kanı dediğimiz şey, işte oldukça karmaşık bir yapıya sahip olan bu sıvıdır. Doğrudan kan dolaşımına bağlı damarlardan gelen bir kan değildir. Bu özelliğinden dolayıdır ki, pıhtılaşmaz.

UYARI: Aybaşı kanı en az üç gün, en fazla ise 10 gün müddetle akar. Bundan daha az veya daha fazla devam eden kanamalar normal değildir; bir rahim hastalığının işaretidir.

KANAMA PERİYOTLARI

Genelde iki ayhali arasında geçen zaman 26-28 gündür. Birkaç gün gecikme olduğu taktirde fazla ciddiye alınmamalıdır. Ancak gecikme bir haftayı aştığı taktirde bir kadın hastalıkları doktoruna görünmekte fayda vardır.

Ergenlik dönemine giren genç kızlarda ilk ayhali, bölge farklarına bağlı olarak, onbir ila ondört yaşlan arasında görülür. Onaltı yaşını geçtiği halde ayhali görmeyen genç bir kızın rahatsız olduğuna hükmedilmeli, bir kadın hastalıkları doktoruna muayene ettirilmelidir.

Kadınlarda ayhali 45 ila 50 yaşlar arası dönemde sona erer. Buna “Menopoz dönemi” diyoruz. Menepoza giren bir kadın, ilk ayhalini gördüğü gündeki gibi korkuya kapılır. Kadınlığının sona erdiğini düşünerek ruhsal bir çöküntüye düşer. Halbuki ayhalinin sona ermesi ile sadece çocuk yapamayacaktır. Diğer bütün dişilik özellikleri devam eder.

Erkekte dölden kesilme yoktur. Ömrünün sonuna kadar erkek üreme hücreleri (spermalar) döllenme kabiliyetini muhafaza ederler.