18-20 Haftaları Arası Ultrason

4

Birçok diğer sanayileşmiş ülkelerde olduğu gibi, İngiltere’de de çoğu hastanede tüm hamile kadınlara ikinci trimestrde rutin ultrason tetkikleri önerilir. Buna “detaylı anatomik tetkik” denir. Çünkü ultrasonun asıl amacı budur; fetusun anatomik yapısını detaylıca incelemek ve bunun sayesinde olabilecek anomalileri saptamaktır.

Bu rutin tetkikler faydalı mıdır, yoksa isteğe mi bağlıdır? Bunu cevaplamak kolay değildir. Hangisi doğrudur bilinmez ama annelerin bu kontrolleri istedikleri hatta heyecanla bekledikleri bir gerçektir.

Mamafih, bu incelemelerin “anatomik tetkik” olarak adlandırılması bir sürü problem yaratmaktadır. Bu tetkikle, bebekle ilgili her şeyin yolunda olduğu gibi bir izlenimine kapılan anne-baba, sonucunda aksi bir durumla karşılaşınca, bu masum makine birden onları hayal kırık­lığına uğratan bir suçluya dönüşür. Ve bu durum ebeveynleri sıkıntıya sokar.

Doğumla ilgili birimler, bu hizmeti verirken aynı zamanda aileleri tetkiklerin yüzeysel olmadığına, detaylı olduğuna dair bilgilendirme­lidir ki, annelerin beklentileri gerçek olabilsin.

Yazının bu bölümünde, bu tetkiklerin potansiyel faydaları ve kısıt­lamaları detaylıca anlatılmıştır. Çoğu doğum ünitesi, bunun konforunu sağlayan organizasyona ve tetkiklerin ilerlemekte olduğunu anlatabilen uzman teknisyenlere sahiptir. Ailelerin tercihleri de bu yöndedir. Aslında, ebeveynler ve henüz doğmamış bebek arasındaki ilk güçlü bağın kurulduğu bir süreçtir bu.

Birçok birim, erken hamilelik döneminde bu çok özel tetkiki her kadına sunmamakta, daha detaylı bir tetkiki önermektedir. Bu da sadece fetusun yaşadığını, fetus sayısını ve doğum tarihim belirler. Fakat risk altında olduğu varsayılan kadınlar için – önceki hamilelikte problem yaşamış veya ailevi geçmişinden dolayı veya diğer sebepler­den – kesin sonuç elde etmek amacıyla detaylı anatomik tetkik uygu­lanır.

Bu bölümde detaylı bir tetkikin gerektirdiklerine değineceğiz.

Taramaların Faydaları

Bu dönemdeki bir hamile için ultrason taraması zorunlu mudur? Hayır. Zorunlu değildir. Fakat anne adayı, aile, doktor ve hatta bebek için fayda sağladığı tüm dünyada kabul edilmiştir.

20. haftada yapılan bir ultrason taramasının potansiyel fay­daları nelerdir?

  • Fetus sayısını onayla. Çoğu ikiz hamilelik, ilk olarak bu taramada saptanmıştır.
  • Fetusun yaşadığını onaylar. Bazı vakalarda fetus ana rahminde ölebilir ve anne hiçbir uyarı hissetmeyecektir. Buna Missed abortion denir. Bu dönemde yapılan rutin taramalarda bu talihsiz değişim gözlemlenebilir. Bu, nadir görülen bir bulgudur.
  • Doğum zamanını onaylar. Bir ultrason taramasının, annenin tari­hine göre ileri bir tarih verdiği çok sık görülür. Bu, önemli karışıklık­lara neden olur.
  • Yüksek riskli hamilelikleri saptar. Olası problemler, ilk olarak hamileliğin 20. haftasında yapılan ultrasonda ortaya çıkar. Bu da, duru­ma tam zamanında el koymayı sağlar.
  • Büyük anomalileri teşhis eder. Bu tarama, detaylı bir anatomik değerlendirme için yapılmaktadır. Çoğu ana şekil bozukluğu teşhis edilir. Bu da gerekli analiz ve faaliyetlerin yapılmasına izin verir. Bazen, fetusun rahim dışında yaşayamayacağını gösteren kusurlar bulunur. Bu da anneye, aileye ve doktora ne yapılacağı hakkında karar verme yetkisini kazandırır. Bazı öldürücü olmayan problemler de, rahimde veya doğumdan hemen sonra tedavi edilebilir.
  • Plasentanın ve yapısının mevkiini tespit eder. Az sayıda vakada, plasentanın serviksin üzerinde olduğu görülür, bu durum hamilelikte hafif kanamaya veya daha geç bir dönemde oluşan ‘plasenta prevya’ denen hastalığa neden olabilir. Bu buluş, anneye gerekli öğütleri verm­eye yarar. 20. haftada keşfedilen, aşağıda yerleşmiş bir plasenta anneyi lüzumsuz yere üzmesini gerektirecek bir risk faktörü değildir.
  • Erken tanıma. Anne adayı ve eşi ekranda fetusu çok net görebilir. Bu dönemde fetus, her yapısı oluşmuş minyatür bir bebektir. Oldukça hareketlidir, Kol ve bacaklarını oynatır, tekme atar, baş parmağını emer. Bunları izlerken, gelişim incelenir ve bunun çok önemli olduğu düşünülür. Bu yüzdendir ki; tüm bu işlem anne-babanın katılımıyla yapılır ve tüm soruları o anda cevaplandırılabilir.

Kesin zamanlama neden önemlidir? Her şeyden sonra bebek hazır olduğunda gelir.

Bu doğru olabilir ama her zaman durum böyle olmaz.

Hamilelik belirgin bir şekilde uzadığında, tarihi belirlemek için artık çok geçtir. Tetkik, ikinci trimestrden sonra yapılırsa, ultrason doğum tarihini belirleyemez. Bu tip bir olay duruma müdahale eder. Hamileliğin son döneminde bazı durumlarda risk yaşanabilir. Kesin tarihin bilinmesi, doğru kararlar vermede yardımcı olur.

Prematüre bir doğum olması başka bir durumdur. Kesin tarih bilinirse, fetusun rahim dışındaki yaşamını riske etmemek için verilen karar daha doğru olur. Eğer tarih, şimdi olandan daha ileri diye biliniy­orsa, buna istinaden yapılan doğum çok kötü sonuçlar doğurabilir. 20 haftada yapılan bir ultrason bu potansiyel problemi ortadan kaldırır.

Erken bir tetkiğin sağladığı faydalarla ilgili daha bir sürü senaryo vardır.

Neden herkes için tetkik yapılması gereklidir? Bu test risk altın­da olanları kapsamaz mı?

Test herkes için geçerlidir.

Deneyimlere göre, daha çok belirgin bir risk faktörü yokken, prob­lemlerin teşhis edildiği görülmüştür. Eğer tarama testi sadece risk altın­da olanları inceleme için tercih edilseydi, çoğu anomali gözden kaçırılırdı.

Tarama yapılmış hamileliklerden çoğunun (%85’in üzerinde bir oran) normal olduğu saptanmıştır. Bir problemin teşhisinin eksikliği tüm çabaları boşa harcayabilir, nitekim test, doğum öncesi bakımında duruma müdahale ederek bu tip aksamaları önler. Bu testin sağladığı olanağı kimse inkâr edemez. Çoğu anne bu deneyimi çok hoş bulur.

Tetkik konusunda annenin bir seçimi olabilir mi?

Tabi ki evet. Diğer doğum öncesi testleri gibi, ultrason da isteğe bağlıdır.Bununla beraber bu testiistemeyen her annenin bil­gilendirilmiş olduğu doktorlar tarafından temin edilmektedir.

“Hedefli Tarama ” ile ne kast edilir?

Bazı durumlarda, önemli bir anomalinin olma durumunu teşhis etmek için kullanılır. Bu özel durumlar aşağıdaki gibidir:

  • Önceki formasyon bozukluğu
  • Taşıyıcının bilinen genetik veya kromozomsal bozuklukları
  • ilaç tedavisi gören anneler (sakinleştirici ilaçlar gibi)
  • Diyabetik veya saralı anneler

Diğerlerinde ise, önceki kan testi, Down sendromu tarama testi 8veya diğer adıyla ‘üçlü test’ veya ‘ikili test’) anomali olma ihtimalini gösterir. Bu test aynı zamanda nöral tüp hastalığı (spina bifida) olasılığını teşhis eder. Bu tip durumlarda, test anomaliliği yakından incelemeye, teşhis etmeye veya varlığını inkar etmeye yönelik hede­flenmiştir. Genel kural olarak, daha çok anomali riski taşıma ihtimali olduğundan, ileri yaşlarda hamilelik yaşayan anneler (30’larm sonları veya kırklı yaşlar) için bu “hedeflenmiş tarama” uygulanır.

Olan bir anomaliyi “hedeflenmiş tarama” atlayabilir mi?

Bu nadirdir, fakat mümkündür. Çoğu büyük anomali kesinlikle teşhis edilir. Mamafih, bazı kalp, jenital ve hatta üst dudak anomalisi 20. haftada gözden kaçabilir. Kalbin dört penceresi vardır. Eğer 20. haf­tada herhangi bir nedenden dolayı kalp görüntüsü çok net alınamazsa, taramanın 24. haftada tekrarı önerilir. Aynı öneri yarık dudak için de geçerlidir. Jenital bölgenin net incelenmemesi durumunda, bu bölgede belirli bir risk görülmediği sürece, tekrar bir tarama istenmez.

Taramanın Performansı

Taramayı kim yapar?

Çoğu doğum biriminde, taramayı deneyimli ultrasonograficiler yapar. Bazen, bir uzmanın nezaretinde bir stajyer de yapabilir. Anne yanında bir veya iki kişi olmasını isteyebilir. Birçok birim eşin anneyle birlikte teste katılmasını destekler.

Anne, tarama esnasında ne kadar iletişim beklemelidir?

Tarama yapan bir ultrason uzmanı veya doktor kesintisiz bir görün­tüyü temin eder. Ne yaptığına ve ne gördüğüne dair açıklamalar verir. Anne, ekran üzerinde bunları izleyebilir. Özel bir durum olursa, doktor tarama sonrasında bunu anneye rapor eder.

Test normalde, 30 dakika kadar sürer. Bu süre içinde ebeveynler bebeğin çeşitli aktivitelerini gözlemleyebilirler. Olanlar göz kamaştırıcıdır.

18-20 haftalarındaki taramanın bir tekrarı olmalı mıdır?

Özel durumlar haricinde tekrara gerek yoktur.

Daha önce de belirttiğimiz gibi testte her şey çok net görülemeyebilir. Bazı yaşamsal veriler tam görülemezse, doğum uzmanı genelde 4 hafta kadar sonrasına bir tekrar tarama testi önerir. Annenin şişmanlığı veya bebeğin pozisyonu görüntüdeki netliği etkileyebilir.

Detaylı tarama için neden 20. hafta seçilmiştir.

Tarama , 18-20 haftalar arasında yapılır. Bunun birkaç nedeni vardır. Birincisi, fetusun büyüklüğü, tüm organ ve yapıların görülebile­ceği kıvama gelmiştir. Aynı zamanda, bu boyut ekranda rahat ince­lenebilir. İkincisi, bu aşamada ‘hedeflenmiş test’ yapılması gerekirse, bunu belirleyecek tarama testini yapmak için uygun bir zamandır. Diğer bir nedeni ise, fetusun gelişimini engelleyecek bu durumlar ken­dini göstermezler ve her şey yolundaymış gibi devam edebilir.

Can sıkıcı bir not eklemek gerekirse, hamileliğin bu aşamasında gelişimi engelleyen bir durumun teşhisi ile hamileliğe son verme kararı mecburen alınabilir. Bu fiziksel ve duygusal olarak çok zordur fakat bunun daha da ileri bir dönemde olmasından iyidir.

Erken taramanın faydaları nelerdir?

Bazen, bir ultrason taraması erken hamilelik döneminde (ilk 12 hafta içinde) yapılabilir.

Bu, genelde kadının hamileliğini onaylatma isteği üzerine yapılır. Bu birçok nedenden ortaya çıkabilir:

Erken tarama için diğer nedenler şunlardır:

  • Erken hamilelik dönemine kanama olması durumunda, fetusun yaşadığını onaylamak için
  • Hamileliğin alanını belirlemek için. Dış gebelik ihtimali taşıyan kadınlar (geçmişlerinde dış gebelik veya pelvis enfeksiyonu yaşamış veya karın altında ağrı hisseden kişiler) için
  • Aşırı sabah bulantıları, çoklu hamilelik veya bir anormal hamile­lik belirtisi olabilir (mol hamilelik). Erken bir tarama bunu onaylaya­bilir.
  • Hamilelik belirtilerinin aniden yok olması veya erken hamilelik döneminde açıklaması olmayan bir süt üretimi. Bu, hamileliğin artık geçerli olmadığını gösterebilir. Tarama bu durumu da tespit edebilir.
  • Destekli gebe kalma durumunda bazı risk faktörleri çoğalır. Tarama yaşamı onaylamada, embriyo sayısını tespitte ve dış hamileliğin olup olmadığını saptamakta da işe yarar.

Geç bir taramanın ödülü ne zamandır?

Bazı hamilelikler yüksek risk taşır. Çoklu hamilelik bu durumda hemen akla gelir. Diğer hamilelikler 20. haftada normal gözükür fakat ilerleyen hamilelikle problemler ortaya çıkabilir. Tarama ile bunlar teşhis edilebilir. Bazı vakalarda, fetusun çok küçük veya çok büyük olduğunu doktor gözlemleyebilir.

Aynı zamanda bebeğin etrafında çok veya az sıvı olduğu gözlem­lenebilir.

Aşka durumlarda, anne bebeğin hareketlerinde azalma hissedebilir. Tüm bu ve diğer başka faktörler ancak geç yapılan taramalarda teşhis edilebilir.

Fetusun büyümesiyle ilgili endişe duyulan durumlarda seri halinde ve yakın tarihlerde taramalar yapılması gerekmektedir.

Değişik Tarama Çeşitleri

Abdominal taramanın, vajinal taramadan farkı nedir?

Vajinal tarama normal olarak erken hamilelik döneminde yapılır. Çünkü bu, abdominal taramaya göre, bu dönemde daha net görüntü sağlar. Ayrıca alman sonuçlar daha net ve iyidir.

Çoğu kadın için, 10. haftadan itibaren abdominal tarama yapılması daha uygundur. Aşırı kilolu kadınlar için vajinal tarama uygulaması birkaç hafta daha yapılabilir. Hamileliğin son döneminde, vajinal tara­ma sadece plasentanın servikse yakınlığı belirlenemediğinde uygulanır. Bu da yine kadının aşırı kilolu olmasından kaynaklanabilir.

Vajinal tarama güvenli midir?

Abdominal tarama gibi, vajinal taramadan dolayı hiçbir anne ve bebekte bir yan etki görülmemiştir. Unutmayın ki, bu teknolojide ses dalgaları kullanılmıştır. Radyasyon yoktur.

Taramaların Doğruluğu

Doğum zamanını belirlemede tarama ne kadar kesin sonuç verir?

İlk trimestrde (ilk 14 hafta), ultrason taraması sadece 3-4 günlük hata payıyla kesin denebilecek bir sonuç verir. Hamilelik ilerledikçe, hata payı bir haftaya ulaşır (18-20 haftalık taramada) ve kesinlik azalır.

20. hafta gibi yapılan taramada, annenin verdiği tarihle, ultrasonun verdiği tarih arasında 10 gün fark varsa, şüphe annenin verdiğine isti­naden azaltılır. Eğer bu fark on günden fazla ise, annenin yanıldığı varsayılarak, ultrasonun verileri baz alınarak, doğum tarihi değiştirilir. Kimse hamileliğin uzamasını istemeyeceğinden, bu bir tartışma nedeni olur hep. Bu yüzdendir ki; erken tarama bunu önlemek için tavsiye edilir.

20. haftada yapılan taramada bebeğin kilosu öğrenilebilir mi?

Hayır. 20. haftada, sınırlı veya aşırı bir büyüme olsa bile, bunu öngörmek mümkün değildir. Gebeliğin mevcudiyeti, kesin olsa bile, eğer bu dönemde fetus anormal olarak küçükse, bu, büyük bir problem olduğunu gösterir. Çeşitli testlere ihtiyaç duyulur. Eğer fetus 20. hafta­da olması gerektiğinden büyük ise, kural olarak, doğum zamanı yanlış bilinmektedir. Bu fetusun büyük bir bebek olacağını göstermez.

Bazen, abdominal inceleme ile ultrason taramalarının veriler­ine göre olası doğum tarihi arasında büyük farklılık görülür. Hangisi güvenilirdir?

Bu problem nadirdir fakat mevcuttur. Bazı durumlarda, ultrason kaile alınmalıdır. Çünkü ultrason fetusun kendisini ölçerken abdominal tetkikte rahim boyutu ele alınır. Abdominal tetkikte, dolu bir mesane, pelvis tümörü veya annnin aşırı kilosu durumu etkiler.

Ultrason taraması kesinliği hamileliğin ilk dönemi için geçerlidir. Hamileliğin ikinci döneminde, hem ultrason hem de abdominal verileri yanıltıcı olabilir.

Geç başvuranlar için ise, kesin bir tarih verilemediği durumlar vardır.

Ultrason bulgularının ne kadarı belgelenir?

Normalde taramayı yapan kişi, belirgin bulgulara ışık tutan bilgileri rapor eder. Hatta bulguları resimleyebilir de. Hatta bazı durumlarda, doktor meslektaşlarıyla daha sonra konsültasyon yapmak için videoya bile kaydedebilir. Bazı doktorlar, özellikle Amerika’dakiler, İleride ispat olarak kullanılması gerekirse diye, her taramanın ufak raporunu hazırlarlar.

Tarama Testi Ne Kadar Rahattır?

Herhalde anne için tek rahatsızlık verici durum, dolu mesane ile teste ginne zorunluluğudur. Ama mesanenin dolu olması, rahmin pelvisten yukarı, karın bölgesine doğru kalkmasını sağladığından, önemlidir. Bu durum, en iyi taramayı sağlar. Mesane boş ise tarama yapılabilir fakat fetus aşağıda olduğundan, bazı bölgeler tam görülemeyebilir veya ölçüler tam almamayabilir. Dolu mesane daha iyi görüntü elde etmeyi sağlar.

Dolu mesane vajinal tarama için gerekli değildir. Anneden işlemden önce mesaneyi boşaltması istenilir.

Rutin bir 18-20 haftalık kontrolde, anne adayı rahat bir koltuğa yatırılır, ekranı görmesi sağlanır ve kıyafetlerini çıkarması gerekmez. Test özel bir durum olmadığı sürece 20 ile 30 dakika arası sürer.

Tarama esnasında inceleyen kişi tam olarak ne aramaktadır?

Özet olarak, fetus sayısı belirlenir, fetusun yaşadığı konfirme edilir, fetusun anatomisi ve mevkii, likit hacmi, fetusun boyutu ve anomali araştırması yapılır.

Her tarama, büyük anomalilerin olup olmadığına, sıvının yeterlil­iğine, plasentanın konumuna ve herhangi bir anomali taşıyıp taşı­madığına ve fetusun boyutuna değinir. Diğer pelvik yapılan, mesela yumurtalıkları değerlendirme imkanı da vardır.

Herhangi önemli bir bulgu rapor edilir.

Doğum zamanı taramada nasıl saptanır?

Bu, kafa, vücut, kemik gibi bölgelerin ölçüleri alınarak yapılır. Bazen, gerekli olursa, beynin bir parçası veya ayak boyu da ölçülür.

20 haftalık bir taramada ikizlerden biri görülemeyebilir mi?

Bu, neredeyse imkânsızdır. Eğer bir anneye 20. haftada bir bebek taşıdığı söyleniyorsa, daha sonra bir sürpriz beklememelidir.

20 haftalık taramada büyük bir anomali saptaması ne kadar sık görülür?

Vakaların %2 veya 3’ünde çoğu kendini göstermez. Maalesef az da olsa bazıları yaşayamaz. Çok azı hamileliğin bitmesiyle sonuçlanır. Bazen şüphelenilen hastalık, testlerle teşhis edilir, amniyosentez veya plasenta kan örneği alımı gibi. Bazen sonu ümitsiz olan vakalarda, anne bebeğinden vazgeçmek istemeyebilir. Anneye yetkililer tarafından gerekli yardım yapılmalı ve durum anlatılmalıdır.

Ne tür anomaliler, hamileliğin sonlandırılmasını gerektirir?

Dış dünyada yaşamı engelleyecek olan beyin ve böbrek yokluğu gibi durumlar. Bazı başka nadir Edward sendromu (kromozom bozuk­luğu) gibi durumlar da mevcuttur. Ama durumu onaylayan bir test yapılması istenilir. Test durumu onaylarsa hamileliği sonlandırmak önerilir, çünkü bu sendromla doğan bebekler, ancak birkaç hafta yaşayabilirler.

Ciddi ama öldürücü olmayan durumların hangileri 20. haftada gözden kaçabilir?

Bazen, fetusu etkileyen bir diyafram fıtığı gözden kaçabilir. Bu dönemde fetusun yumurtalık kesesinin gelişimi gerçekleşmeyebilir ve yanlışlıkla bu da atlanabilir. Bu durumlar çok nadir görülür.

20. haftada yapılan bir taramada fetusun cinsiyeti hakkında yanılgı yaşanabilir mi?

Kesinlikle evet. Bazen fetusun pozisyonundan dolayı, fetusun jenital bölgesi net görülemez. Böylece bebeğin cinsiyeti hakkında yorum yapılamayabilir. Bu durum nadirdir.

Her açıklanamayan bulgu kötülük habercisi midir?

Kesinlikle hayır. Genel olarak, özellikle karın bölgesinde açıklan­ması zor gölgeler net olarak görülür. Buna rağmen, bebek sağlıklı doğar. Bu virütik bir enfeksiyonun sonucu olabilir. Açıklaması olmayan durumlarda, bu bulgular inceleme içindir, zararlı yönleri yok­tur.

“Spina bifida” 20. haftada gözden kaçabilir mi?

Bu son derece imkânsızdır. Eğer, omurga herhangi bir sebepten dolayı net görünmüyorsa, yaklaşık 4 hafta içinde tekrar bir tarama önerilir.

Normal bir omurga raporunun alımı bunun çözümü olacaktır.

Bebeğin saç rengi söylenebilir mi?

Hayır. Bu dönemde bebeğin saçları, hatta tırnakları bile görülemez, görüntü gri tonlarında, alınan resim siyah-beyazdır.

Önceden düşükler, hatta ölü doğumlar yaşanması durumunda, anne kan akışının ölçümünü talep etmeli midir?

Bir doppler ultrason yardımıyla kan akışının ölçümü, bu dönemde gerekli değildir, bu testin eksikliği paniğe sebep olmamalıdır.

Eğer 20. haftada plasentanın aşağıda olduğu rapor edilirse, tekrar bir tarama önerilir mi? Önerilirse bu hangi haftada yapılır?

Sadece bu belirti için tekrar bir tarama yapılması gerekli değildir. Ancak özel durumlarda istisna yapılır. İstisnai durumlar aşağı­daki gibidir:

  • Plasentanın serviksi tıkadığı ve böylece “plasenta prevya” riskinin
    ileriki hamilelikte büyük ihtimalle yaşanacağı durumlar
  • Önceki hamilelikte “plasenta prevya” durumunun yaşanmış
    olmasına istinaden annenin huzursuzluğu ve buna yatkınlık olduğu gibi
    durumlar.

Tekrar taramalar; çoklu hamilelik, aşın sigara ve uyuşturucu kul­lanımı gibi durumlarda öngörülür. Yine bile bunun faydası tartışılır. Bilinmesi gereken bir nokta vardır ki; 20. haftada teşhis edilen aşağı yerleşmiş bir plasentanın, ilerleyen haftalarda normal bir pozisyona gelmesi mümkün değildir. Eğer bir tekrarın yapılması gerekiyorsa, başka belirtiler olmaması durumunda bunun 32-34. haftalar arasında yapılması gerekir. Kanama olması durumunda, programlanmamış bir tekrar tarama hemen yapılır.

Taramanın Dezavantajları

20. haftada yapılan rutin taramanın sakıncaları var mıdır?

Maalesef evet. Önceden belirttiğimiz gibi, bazen anormal bulgular çok net görülmesine rağmen, önem dereceleri doğumdan önce anlaşıla­maz. Bu bulgular; anormal abdominal gölgeler, beyin kisti, aşağı yer­leşmiş plasenta ve sıvı çoğalması veya azalması gibi durumları içerir. Bu tip bulgular huzursuzluk verir çünkü sebepleri açıklanamaz.

Bu anneler, çoğunlukla bu tip durumla sonuçta bebeğin sağlıklı olduğunu bilerek rahatlamahdır. Maalesef bu tip bir durumla karşılaşıldığında, böyle hamilelikleri tanımak için özel incelemeler ve müdahaleler yapmak gerekir.

Son söz:

Çoğu anne normal bulgular eşliğinde, normal taramalar yaşarlar. Bazıları ikiz sahibi olmak gibi güzel sürprizlerle karşılaşabilir ama bazıları da geçersiz bir hamilelik veya dış dünyada yaşayamayacak bir fetusa sahip olabilir. 50 taneden biri, doğum sonrası yapılan bir müda­hale ile düzeltilebilecek bir anomaliyle karşılaşabilir. Tutucu kesim, sadece 10 kadından birinde bu tip araştırmaların işe yarayacağını savunur. Diğer dokuz kadının da problemsiz bir şekilde bebekleriyle ilk karşılaşmalarını yaşamalarında bir sakınca olduğunu düşünmüyoruz.